Niezwykle ciasny układ poczwórny. Jak cztery gwiazdy w Układzie Słonecznym

4 marca 2026, 09:17

Zespół naukowy z Węgier, Czech, Słowacji, USA i Chin odkrył najbardziej kompaktowy poczwórny układ gwiazd typu 3+1. TIC 120362137 składa się z zaćmieniowego układu podwójnego o okresie 3,28 dnia – czyli takiego układu dwóch gwiazd, w którym z ziemskiego punktu widzenia gwiazdy powodują swoje zaćmienia. Układ ten co 51,3 doby ulega zaćmieniu przez trzecią gwiazdę. A wokół tej trójki krąży jeszcze jedna gwiazda. Wszystkie gwiazdy znajdują się niezwykle blisko siebie.



Mikrofalowy "zawór"

12 października 2009, 18:21

Zheng Wang i jego zespół z Massachusetts Institute of Technology stworzyli pierwszy "zawór" dla mikrofal, czyli materiał, przez który mikrofale przechodzą tylko w jedną stronę. Fotoniczny kryształ stworzony jest z ferrytowych pręcików.


Koty dwukrotnie udomowione

27 stycznia 2016, 07:02

Koty zostały prawdopodobnie udomowione co najmniej dwukrotnie. Najnowsze badania wskazują, że kotek bengalski został udomowiony w Chinach przed ponad 5000 lat. Udomowienie kotów wiąże się prawdopodobnie nierozerwalnie z rozwojem rolnictwa.


Cienie na pergaminie. Kodeks H przemówił po piętnastu wiekach

1 maja 2026, 14:00

Garrick V. Allen, profesor studiów biblijnych na Uniwersytecie w Glasgow, ogłosił niezwykłe odkrycie. Jego zespół odtworzył 42 zaginione strony jednego z najstarszych istniejących rękopisów Nowego Testamentu. Nie odnalazł, a odtworzył. Bo strony te nie istnieją. A przynajmniej nic nie wiadomo o tym, by istniały. Zostały po nich cienie, które atrament odcisnął na pergaminie sąsiednich stron ponad tysiąc lat temu. Poznaj fascynującą historię Kodeksu H i badań nad nim.


Bakterie decydują o gojeniu się ran?

27 października 2009, 09:24

Choć bakterie żyjące na skórze ssaków są dla naszych oczu niewidoczne, ich obecność jest dla zwierząt i człowieka niezwykle ważna. Okazuje się jednak, że skład flory bakteryjnej organizmu, zwanej także mikrobiomem, zmienia się w zależności od stanu zdrowia.


Pomogą pokarmy z witaminą D, ale nie suplementy

12 lutego 2016, 17:18

Wyższe spożycie w czasie ciąży pokarmów zawierających witaminę D (ale nie suplementów) wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem rozwoju alergii u dzieci.


Rosną coraz szybciej

18 listopada 2009, 09:33

Sosny ościste, uznawane za najbardziej długowieczne drzewa na świecie, zaczęły rosnąć szybciej w drugiej połowie XX wieku. Stało się tak wskutek ocieplenia klimatu. Specjaliści przestrzegają, że nie jest to bynajmniej powód do radości, bo niedługo będzie można powiedzieć, że Pinus aristata żyją jak rockmani – szybko i krótko (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Mózg trzmiela w nowej odsłonie

7 marca 2016, 13:33

Kanadyjsko-brytyjski zespół wykorzystał mikrotomografię komputerową do trójwymiarowej rekonstrukcji mózgu trzmiela ziemnego (Bombus terrestris).


© Richard Wheeler

Mutacja pod kontrolą własnych białek komórki

6 grudnia 2009, 09:52

Translokacje chromosomowe, czyli zmiana położenia znacznych fragmentów DNA w obrębie genomu osobnika, mogą zachodzić z powodu oddziaływania białek kontrolujących aktywność genów - udowadniają naukowcy z University of California.


Dzieci noszone jak latawce

5 kwietnia 2016, 10:14

Naukowcy odkryli morskiego stawonoga sprzed 430 mln lat, który nosił ze sobą zamknięte w kapsułach młode. Ponieważ od kapsułek odchodziły cienkie, giętkie "linki", podczas chodzenia musiały się one unosić jak latawce (stąd zresztą łacińska nazwa Aquilonifer spinosus).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk